ตามตำนานความเชื่อแห่งโบราณกาล การเกิดอาเพศก็ดีเจ็บไข้ได้ป่วยก็ดี อุบัติเหตุต่างๆ นานา อัปโชค ไร้ลาภเข้าขั้นซวยท่านว่าเป็นผลพวงจาก ลมเพลมพัด ภูตผี สัมพเวสี เข้ามาสิ่งสู่ครอบงำคนนั้นเพื่อที่จะบังคับให้ทำสิ่งไม่ดี หรือกัดกินบุญจาก มนุษย์นั้นการที่จะป้องกันหรือขับไล่ อสุระ ภูตผี สัมพเวสี ที่จะเข้ามากร้ำกลายอย่างได้ผลที่สุด คือการบูชาท้าวเวสสุวรรณมหาราช 1 ใน 4 ท้าวจาตุโลกาบาล

จากคัมภีร์เทวภูมิบันทึกว่า ท้าวเวสสุวรรณในทางพุทธเรียกว่าท้าวไพสพ ในอดีตได้บำเพ็ญบารมีมาหลายพันปี (1 วันในจาตุมหาราชิกา เท่ากับ 50 ปี ในโลกมนุษย์) จึงได้รับพรจากพระอิศวร พระพรหมให้เป็น เทพแห่งความร่ำรวย นอกจากหน้าที่อื่นที่มีมากมายแล้ว พระอิศวรยังมอบหมายหลักให้ดูแลปกลาภยศทรัพย์สินเงินทอง อำนาจวาสนา ให้บูชาขอบารมีจากท้าวเวสสุวรรณจะสัมฤทธิผล บ้านใดมีทางเข้าออกเยอะหรืออยู่ทาง 3 แพ่ง ความเชื่อโบราณท่านว่าให้บูชาท้าวเวสสุวรรณเอาไว้กันคุณไสย ของไม่ดี กันดวงตก พกติดตัวหรือไว้บูชาที่บ้านเฝ้าขวัญเด็กไม่ให้ภูติทั้งหลายมากวน นำไปบูชาเป็นศิริมงคล ให้โชคให้ลาภแก่ผู้บูชา

คติความเชื่อได้แบ่ง แยกระดับขั้นของเทพ ตามฐานะ อย่างเช่น ภุมมัฏฐเทวดา (อาศัยอยู่ตามภูเขา แม่น้ำ มหาสมุทร ฯลฯ)

รุกขเทวดา (อยู่ตามป่า ตามต้นไม้) อากาสัฏฐเทวดา (มีวิมานอยู่ในอากาศ) อาทิ ปราสาทวิมาน เทวดาในชั้น จาตุมหาราชิกามีภูมิเทพของเขาเมรุถือว่าอยู่ใกล้กับมนุษย์ที่สุด แบ่งอาณาเขตออกเป็น 4 ทิศ คือ ท้าวธตรัฏฐะอยู่ทางทิศตะวันออกเป็นผู้ปรกครองตันธ์พเทวดา ท้าววิรุฬหกะอยู่ทางทิศใต้ปกครองกุมภัณฑเทวดา ท้าววิรูปักขะ อยู่ทิศตะวันตกปกครองนาคเทวดา และท้าวเวสสุวรรณผู้เป็นนายใหญ่ปกครองยักษ์เทวดา อยู่ประจำทางทิศเหนือ

ความเชื่อของคนไทยได้นำท้าวเวสสุวรรณมาสร้างเป็นเครื่องราง โดยพระเกจิอาจารย์มากมาย เช่น ท้าวเวสสุวรรณ หลวงพ่อพูล, ท้าวเวสสุวรรณ หลวงพ่อฟู, ท้าวเวสสุวรรณ หลวงพ่อสาคร เป็นต้น

ผู้ที่ควรอาราธนาบูชาท้าวเวสสุวรรณ ได้แก่ ผู้ที่เกิดในปีนักษัตร ฉลู ขาล มะโรง มะแม ระกา จอ

ท้าวเวสสุวรรณ